Böcekçi başı, Osmanlı'da bugünkü sivil polislerin benzeri olarak görev yapan tebdili kıyafetle asayiş ve huzuru korumakla görevli, zabıtalara verilen addır.
Böcekçi Başının asıl görevi hırsızları yakalamak üzerine olmuş, bunun dışında istihbarat toplayan memurları da vardır. Böcekçibaşılar sivil kıyafette halk arasında dolaşır ve böcek tabir edilen eski sabıkalı hırsızlar ve suçluları Muhbir olarak kullanıp o dönem hırsızları yakalamaya çalışırlardı.

Böcekbaşılar yakaladıkları hırsızları Baba Cafer zindanlarına yeniçerilere teslim ederler, suçu kesinleşen veya sabit olanlara dayak, hapis, idam, kulak kesme tarzı cezalar verilirdi.
Kulak kesme cezası sebebiyle dilimize yerleşmiş olan “Eski kulağı kesikler” lafı bu sebepten gelmektedir.

Böcekçibaşılar suç işlendikten sonra görevi başlardı. Bu sebepten suç işlenmeden önlemek amacıyla Osmanlı İmparatorluğunda tine benzer sivil kıyafet ile görev yapan istihbarat çalışmalarında görevli Baştebil isimli istihbarat şefleri bulunmaktaydı. Baştebil’ler İstanbul’da sadrazam, illerde ise valilere bağlıydı.